پژوهشکده پولی و بانکی
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
Monetary and Banking Research Institute
تاريخ:ششم بهمن 1393 ساعت 18:10   |   کد : 181578
 «نظام‌های پرداخت و بانکداری الکترونیک در ایران»
مقدمه رئیس کل بانک مرکزی بر کتاب
«نظام‌های پرداخت و بانکداری الکترونیک در ایران»
امروز توسعه بانکداری الکترونیک، نه یک نیاز بلکه یک ضرورت انکار ناپذیر است و بانکی در انجام مأموریت های خود در قالب یک بانک پیشرفته موفق است که بهترین خدمات الکترونیکی را به مشتریان ارائه کند.


با توسعه روز افزون فناوری اطلاعات و گسترش آن به بازارهای مالی جهان، شاهد تحول عمیقی در شکل پول و روش های بانکداری هستیم و بانکداری سنتی به تدریج جای خود را به بانکداری نوین و مدرن می دهد. امروز توسعه بانکداری الکترونیک، نه یک نیاز بلکه یک ضرورت انکار ناپذیر است و بانکی در انجام مأموریت های خود در قالب یک بانک پیشرفته موفق است که بهترین خدمات الکترونیکی را به مشتریان ارائه کند. دیگر لازم نیست مشتری سراغ بانک برود بلکه این بانک است که هرکجا و هر زمان که او اراده کند در خدمتگزاری حاضر و به معنی واقعی کلمه، مشتری محور است.

خوشبختانه، نظام بانکی کشور ما نیز از این روند بین‌المللی دور نبوده و با کاربری گسترده فناوری در انجام عملیات بانکی و علی‌الخصوص ارائه خدمات به مشتریان، از امکانات فناوری اطلاعات و ارتباطات بهره جسته است. بی اغراق، می‌توان ادعا کرد که نظام بانکی ما همواره پرچمدار معرفی و کاربری فناوری در ارائه خدمات و عملیات درونی خود بوده و موتور محرک صنعت فناوری اطلاعات در کشور محسوب می‌شود.

امروز سرمایه شکل گرفته در نظام های پرداخت و بانکداری الکترونیک ایران همچون گوهری گرانبها در کنار خزانه جواهرات ملی می درخشد. جای خوشوقتی است که بدانیم سطح ارائه خدمات و کاربری پرداخت و بانکداری الکترونیکی در کشورمان براساس شاخص‌های جهانی، در سطح کشور‌های پیشروست و از این لحاظ، تحقق یکی از آرمان‌های چشم انداز بیست ساله نظام جمهوری اسلامی در خصوص کسب جایگاه اول منطقه‌ای، دور از انتظار نیست. کسب این موفقیت مرهون تلاش‌ و اقدام سترگی است که در سطح نظام بانکی و شرکت‌های فناوری طی سال های اخیر صورت پذیرفته ‌است؛ در این میان بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، جایگاه هدفگذار، بسترساز و هدایت‌گر مجموعه بانک‌ها، برای نیل به این هدف متعالی را به عهده داشته است.

با تصویب طرح جامع اتوماسیون بانکی در مجمع عمومی، بانک مرکزی در سال 1372 وارد عرصه بانکداری الکترونیک شد و پس از ایجاد سوئیچ ملی پرداخت (شتاب)‌، سایر سامانه های پرداخت خرد و کلان مانند: ساتنا، پایا، تابا، شاپرک، چکاوک یکی پس از دیگری متولد شدند. از نظر ابزارها و کانال های پرداخت نیز رشدی قابل ملاحظه را شاهد بودیم. دیری نخواهد پایید که هر ایرانی به طور متوسط، روزانه یک تراکنش الکترونیک بانکی را تجربه کند. در کنار رشد استفاده از پایانه های فروش، خودپرداز و سایر ابزارهای پرداخت، آمارها از استقبال روز افزون هم وطنان از خدمات بانکداری مجازی و اینترنتی حکایت دارد.

بانک مرکزی برای تامین امنیت و افزایش رضایت مشتریان بانکداری الکترونیک نیز گام های اساسی برداشته است: سامانه های نماد و نهاب بستری امن برای شناسایی هویت مشتری و استفاده از امضای دیجیتال فراهم کرده و مرکز کنترل امنیت شبکه و پاسخگویی به فوریت های بانکی (کاشف) برای مدیریت یکپارچه امنیت اطلاعات در نظام بانکی و ایجاد سپری امن در برابر تهدیدات خارجی و داخلی، تاسیس شده است.

با تلاش بی وقفه سرمایه انسانی متخصص و متعهد داخلی، بازنویسی و بومی سازی بسیاری از سامانه ها مطابق با استانداردهای جهانی آغاز و اکنون به فضل الهی، سامانه ایرانی آریا جایگزین ساتنا شده است. همچنین سامانه پیام رسانی الکترونیک مالی (سپام) با همان استاندارد و وظایف سوییفت به انتقال پیام های مالی می پردازد. پرتال ارزی برای نظارت بر تخصیص ارز واردات کالا و سامانه سنا برای نظارت بر فعالیت صرافی ها از نمونه-های بارز دیگری است که به همت جوانان این مرز و بوم راه اندازی شده است.

بانک مرکزی تاکنون در حوزه فناوری های نوین بیش از یکصد سامانه در حوزه های گوناگون پرداخت، نظارت و امنیت و پیام رسانی راه اندازی کرده است که شرح آن‌ها در این مجال نمی گنجد. شاید این کتاب قدم کوچکی باشد تا گام های بزرگ برداشته شده در حوزه نظام های پرداخت و بانکداری الکترونیک در ایران به تصویر کشیده شود و نخستین مجموعه منسجم و کاربردی در نوع خود است که در آن مفاهیم، شیوه کار و عملکرد سامانه های بانکداری الکترونیک، تشریح شده است.

دست یکایک همکاران خوبم را در حوزه بانکداری الکترونیک بانک مرکزی و شبکه بانکی کشور می فشارم و از تلاش و کوشش آن‌ها سپاسگزارم. امیدوارم در دستیابی به اهداف چشم انداز بانک مرکزی در فناوری های نوین براساس نقشه راه 1400، موفق و پیروز باشید. انشاءالله

                                                                                                                        ولی اله سیف
                                                                                                                     رئیس کل بانک مرکزی


آدرس ايميل شما:  
آدرس ايميل دريافت کنندگان  
 


 
 

دوره‌های آموزشی جاری
تازه‌های نشر
پیوندها



کليه حقوق اين سايت محفوظ و متعلق به پژوهشکده پولی و بانکی مي باشد.
نقل مطالب با ذکر منبع آزاد است.
بازديد اين صفحه: 4,284,557